Nằm bên bờ Đông sông Sài Gòn, đối diện lõi trung tâm TP.HCM, bán đảo Thủ Thiêm rộng khoảng 7,3 km², nay được quy hoạch thành Khu đô thị mới Thủ Thiêm thuộc phường An Khánh (TP.HCM). Sau ba thập kỷ, khu vực này đang dần trở thành trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ mới của thành phố.
Theo quy hoạch, Thủ Thiêm có đến 8 công trình cầu, hầm kết nối với trung tâm TP.HCM trên đoạn đường dài khoảng 7 km, gồm cầu đường bộ, cầu đi bộ, hầm đường bộ và hầm metro.
Khi hoàn thiện, mạng lưới cầu, hầm và metro sẽ tạo nên hệ thống giao thông đa tầng, đưa Thủ Thiêm kết nối trực tiếp với trung tâm TP.HCM, khu Nam và khu Đông. Đây cũng là “đòn bẩy” đưa bán đảo này tiến gần mô hình đô thị tài chính – thương mại hiện đại bên sông, tương tự như Manhattan (New York - Mỹ) hay quận Du Trung (Trùng Khánh - Trung Quốc).
Đến nay, 2 cầu và một hầm đã được đưa vào khai thác. Trong đó cầu Thủ Thiêm (còn gọi cầu Thủ Thiêm 1) hoàn thành và đưa vào khai thác năm 2008. Đây là công trình đường bộ đầu tiên kết nối trực tiếp bán đảo với trung tâm thành phố. Cầu dài khoảng 1,2 km, quy mô 6 làn xe, tổng vốn gần 1.500 tỷ đồng, nối trục Ngô Tất Tố – Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh cũ) với đường Nguyễn Cơ Thạch, góp phần giảm áp lực cho cầu Sài Gòn và thu hút đầu tư vào Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Đến năm 2011, đường hầm vượt sông Sài Gòn (hầm Thủ Thiêm) chính thức được đưa vào khai thác, trở thành hầm vượt sông đầu tiên Việt Nam và dài nhất Đông Nam Á. Công trình dài gần 1,5 km, gồm 6 làn xe, trong đó đoạn dìm dưới sông dài 370m, tổng vốn gần 10.000 tỷ đồng. Hầm nối đường Võ Văn Kiệt (quận 1 cũ) với đại lộ Mai Chí Thọ - trục xuyên tâm của Thủ Thiêm, rút ngắn hành trình từ khu Đông và cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây vào trung tâm và khu vực phía tây thành phố.
Nằm giữa hai công trình trên là cầu Ba Son (tên cũ cầu Thủ Thiêm 2), tuyến kết nối thứ ba giữa bán đảo Thủ Thiêm và trung tâm thành phố, thông xe ngày 28/4/2022. Với mức đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng, cây cầu có tổng chiều dài khoảng 1,5km nối từ đường Tôn Đức Thắng (quận 1) đến khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Đặc biệt, kể từ khi xuất hiện, cầu Ba Son đã trở thành biểu tượng kiến trúc mới của TP.HCM và là tọa độ check-in, ngắm toàn cảnh thành phố được ưa chuộng, nhất là về đêm. Đồng thời, công trình còn nâng tầm giá trị các dự án bất động sản tại những khu đất “vàng” xung quanh, phần lớn thuộc phân khúc hạng sang và siêu sang.
Cách đó khoảng 700m, cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn có tổng vốn gần 1.000 tỷ đồng do NutiFood tài trợ. Cầu khởi công tháng 3/2025 và dự kiến hoàn thiện vào năm 2026. Với chiều dài 720m, thiết kế cách điệu hình lá dừa nước, đây là công trình hạ tầng cảnh quan chuyên biệt, nối trực tiếp Công viên Bến Bạch Đằng với Quảng trường trung tâm Thủ Thiêm, tạo trục kết nối trực tiếp giữa hai bờ trung tâm thành phố.
Cách cầu Ba Son khoảng 1,3 km theo đường ven sông chính là vị trí dự kiến xây dựng cầu Thủ Thiêm 3. Với vai trò kết nối Thủ Thiêm và quận 4 cũ. Cầu Thủ Thiêm 3 nối từ khu đất bến cảng Nhà Rồng – Khánh Hội (cảng Sài Gòn) với khu đô thị mới Thủ Thiêm. Dự án hiện đang trong quá trình nghiên cứu lập đề xuất đầu tư. Ảnh: Vị trí dự kiến xây dựng cầu Thủ Thiêm 3.
Trong khi đó, cách cầu Thủ Thiêm 1 khoảng 4,5 km, dự án cầu Thủ Thiêm 4 với tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng. Dự kiến cầu được khởi công trong năm 2026 vàhoàn thành cuối năm 2028. Quy mô công trình dài 2km (phần cầu chính hơn 1,6 km) với 8 làn xe, nối liền khu đô thị Nam Sài Gòn (Quận 7 cũ) với trục Nguyễn Cơ Thạch, tạo đà bứt phá cho mạng lưới giao thông liên vùng. Trên ảnh là vị trí dự kiến sẽ xây dựng cầu Thủ Thiêm 4 nhìn từ phía Khu đô thị mới Thủ Thiêm sang bên bờ đối diện hiện là cảng Tân Thuận.
Đánh dấu bước tiến về hạ tầng ngầm, ngày 29/4/2026, tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm) đã chính thức khởi công với tổng mức đầu tư gần 37.000 tỷ đồng (~1,5 tỷ USD). Tuyến ngầm hoàn toàn dài 6km gồm 6 ga, trong đó đoạn hầm vượt sông Sài Gòn được thi công ở độ sâu khoảng 41m tính từ mặt nước, sâu nhất Việt Nam, gần gấp đôi độ sâu của hầm đường bộ Thủ Thiêm. Dự án dự kiến hoàn thành năm 2030, kết nối xuyên suốt từ lõi trung tâm hiện hữu qua Thủ Thiêm về hướng Long Thành.
Bổ sung cho mạng lưới giao thông công cộng tại đây, tuyến Metro số 7 dài hơn 51 km (16,5 km đi ngầm, 35 km trên cao) cũng đã được điều chỉnh hướng tuyến chạy từ qua trục Bùi Thiện Ngộ – Tố Hữu (Khu đô thị mới Thủ Thiêm). Ảnh: Vị trí dự kiến xây cầu Thủ Thiêm 4 kết nối đường Bùi Thiện Ngộ.
